Шинэ он, шинэ бүхний эхлэл сайн сайхан  байгаасай гэж хүснэ. Тиймээс ирж байгаа 2010 оны төлөв байдал ямар байхыг урьдчилан харсан од эрхэсийн хөдөлгөөн шинжээч, зурхай судлаачдын бүтээл оны эхэнд их гүйлгээтэй байдаг бололтой.

Оны эхний хэдэн өдөр интэрнет ухаж, олж мэдсэн зарим нэгэн сонирхолтой таамагийг уншигчидтайгаа хуваалцая гэж шийдлээ.

2010 оныг их өөрчлөлтийн…

"Органик монгол" хөтөлбөрийн ерөнхий зохицуулагч Д.Ононгийн дэлгэсэн монгол орны экологийн доройтлын талаарх тоо баримтанд та бүхний анхаарлыг хандуулъя.

ДЭЛХИЙН ДУЛААРЛЫН НӨЛӨӨ  МОНГОЛ ОРОНД 1970 ОНООС ХОЙШ АЖИГЛАГДАЖ ЭХЭЛЖЭЭ. Дэлхийн дулаарлын нөлөөг  илэрхийлэх гол үзүүлэлт болох агаарын…

Бид өвөг дээдсээсээ ногоон байгалийг хүлээн авсан. Харин үр хүүхдүүддээ ямар байдалтай хүлээлгэн өгөх гэж байна вэ? Сүүлийн үед энд тэндгүй л ногоон байгаль ногоон орчин гэж ярьсаар. Гэтэл нүдэнд харагдаж, гарт баригдах бодитой зүйл харагдахгүй л байгаа. 

Ядаж нийслэлчүүд маань өөрийн боломж бололцоогоороо хувь нэмрээ хэрхэн оруулах…

Гадны орнуудад хэрэгжүүлдэг байгаль хамгаалах хөтөлбөрүүд Монгол улсад хэр тохиромжтой байдаг вэ?

Жишээ нь салхин сэнс, нарны халаагуур зэргийг зарим нэг аймагт хэрэгжүүлж байгаа. харин усан цахилгаан станц, атомын цахилгаан станц манай улсад тохирох уу?

Ээ хүмүүн төрөлхтөн ахан дүүс минь, анзаарч ухаараач

Шатсан ой, элэгдсэн толгод, хатсан горхиор дүүрэн

Гол мөрөн, уул нуруудаа хараач

Очих гэргүй хөөрхий сүнснүүд хаачих билээ?

         Ээ дэлхий минь, зовлон шаналал тань бага ч атугай дундраасай

Шөнийн турш асгарсан ч нулимс минь татрахгүй нь

Ээ тэнгис далай нуур минь, уянга яруу дуугаа…

                                                                 Үнс

Энэ ертөнцийн бүхий л юм эрээн бараан, хар цагааны дэнсэн дээр байдаг гэдэгтэй хэн ч маргадаггүй. Ариун Буддагийн сургаальд “Жаргах нь үнэн, жаргасны эцэст зовох нь үнэн” гэж хэлсэнчлэн аливаа юм сайн муу хоёр талтай байдаг нь алаг энэ хорвоогийн аксиом ч гэхэд болохгүй газаргүй бөлгөө.

Нүүрс гэж гялалзсан сайхан хар алтны халааж дулаацуулдаг ач тусыг нь бид мэднэ. Гэтэл түүнээс нь…

Юуны өмнө доорх бичсэн зүйлтэй санал нийлэхгүй нэгэн байваас хүлцэл өчиж, нөхөрсөг зөвлөмж хайрлахийг хүсье. Баярлалаа.…

Манай хотын залуус гоё сайхан хувцастай боловч гудамж талбай, байшингын буланг жорлон гэж ойлгоод хаа сайгүй ил задгай бие засч байна. Энэ нь эргээд бид бие биенийхээ ялгадсаар амьсгалж байна залуучууд соёлтой болох цаг нь ирсэн. Иймд телевиз радио гудамж талбайд хотын хүний соёлыг харуулсан сурталчилгааг олноор байрлуулах хэрэгтэй байна.

Ийм нэртэй нийтлэлийг миний бие одоогоос дөрвөн жилийн өмнө “Өдрийн сонин” дээр тавьж тэр үедээ бөөн сенсаци болж байсныг уншигчид зарим нь санаж байгаа болов уу. Нөгөө нинжанууд чимх алтны төлөө амь насаараа дэнчин тавин уул усыг маань мөнгөн усаар хордуулж, алдарт Хонгорын хэрэг мандаж байсан цаг үе шүү дээ.

Японы Минаматад болсон олон улсын семинарт энэ оны өмнөхөн явж ирчихээд тэнд болсон үйл явдлынх нь талаар Байгаль орчны Яамны нэгэн эрхэмтэй яриа үүсгэтэл “Та наад мөнгөн ус…

Монголчууд харцага, шонхор, бvргэд зэрэг анч шувуудыг ан авд сурган тэдгээрийн хvчирхэг, шаламгай, дайчин чанарыг нь бишрэн шvтэж хvндлэн дээдэлсээр ирснийг Хvннvгийн vеийн Атиллын бамбайн дээрх шонхорын дvрс,

Чингис хааны євєг дээдэс Бутанцарын vеэс тэмдэглэгдэн Хиад ястан

Боржигон овогтон буюу "Алтан ураг"-ийн шvтээн нь цагаан шонхор байснаас

харж болно.

Монголын нууц товчоонд Есvхэй баатар єєрийн хvv Тэмvvжинг дагуулж яваад Хонгирадын Дай…

Дутуу заяатад vзэгддэггvй, адил заяатад харагддаг, илvv заяатай хvнд алагддаг хэмээн яригдаж ирсэн чоно хэмээх урхийц,  сvр хvч омог хийморилог амьтны талаар олон ном зохиолыг хvн тєрєлхтєн туурвисан нь

сонирхолтой агаад сургаалтай юм.

Саарал чоно (Canis lupus) буюу чоно. Чонынхон овгийн зэрлэг зүйлүүд дундаа хамгийн том биетэй зүйл. 300 мянга орчим жилийн өмнө Хожуу Плейстоценийн үед үүсч, мөстлөгийн үеийг давсан. ДНХ-ийн дараалал болон

генетикийн шилжилтийн судалгаанаас…

Уул овоо, нутаг усаа тахин шүтэж ирсэн монголчуудын энэ уламжлал нь эртний уламжлалт тэнгэр шүтлэгт бөөгийн шашинд ч байдаг, арай хожуу хүлээж авсан буддын шашинд ч байдаг. Тэнгэр эрхэс, лус савдаг, нутаг

орны онгон сахиусыг хүндэтгэн шүтэж, хайрлан хамгаалах уламжлалт арга

ухаан, байгаль ертөнцтэй харьцах зан үйлийн хамгийн нийтлэг хэлбэр нь

уул, овоог тахих үйл болно. Энэ нь өнөөгийн хэлээр бол байгаль хамгаалах

нэн чухал үйл ажиллагаа бөгөөд эзэн байгалийг хүндэтгэн…

Гурван өдөрчийн газраас толгодын орой нь өндөлзөн тосдог, говь сайхан нутаг. Зэрэглээнд нь заг, сухай, тоорой нь амьтай юм шиг хөдөлж үзэгдээд, баян бүрдэнд нь хулан, тахь, хавтгай, мазаалай усанд орж, элсэн манхан ээрэм талд нь хулангийн тоос босоод, нар тунаад... мөн ч сайхан даа.

Анх очиж байгаа хүнд диваажин л ийм байдаг болов уу гэсэн бодол өөрийн эрхгүй төрнөм... Говийн шөнө бүр ч гоё. Хааяахан чоно улих, хулан унгалдах, хавтгайн, ботго нь үхсэн ингэ, ботгоо дуудан буйлах дууг…

Ш.Батмөнх (Доктор, профессор)

Монгол улс нь Мянганы хөгжлийн зорилтын үндсэн зарчмууд, цаашдын чиглэлийг удирдлага болгон уг зорилтод суурилсан Үндэсний хөгжлийн цогц бодлогыг боловсруулан хэрэгжүүлж эхлээд байгаа билээ. Энэхүү баримт бичигт “Уур амьсгалын өөрчлөлтөд дасан зохицсон арга чадавхийг бий болгох, экосистемийн тэнцвэрт байдлын алдагдлыг зогсоох, хамгаалах замаар хөгжлийн тогтвортой орчин бий болгоно”…

Одоогоос 25 жилийн өмнө Чернобылийн атомын цахилгаан станц дэлбэрч шатан хэдхэн хормын дотор онц аюултай цацрагт идэвхт бодисууд агаарт их хэмжээгээр цацагдсан юм. Хорт цацрагийн хөнөөл тоймгүй их тул түймрийг дэлхий нийтэд зарлалгүйгээр чимээгүйхэн унтраах гэж оросууд тэр үед эрвийх…